در حالي كه بسياري از مهندسان ، تازه با تغييرات عمده ACI 318-02 آشنا شده و به استفاده از آن عادت كرده بودند ، كميته ACI آيين نامه ساختماني (ACI 318) مشغول فعاليت است تا ويرايش بعدي اين آيين نامه ، ACI 318-05 ، را اوايل سال 2005 ميلادي ارائه كند . ACI 318 بر مبناي تركيبي از آزمايش و تجربه ، ضوابط طراحي و ساخت ساختمانهاي بتن مسلح را ارائه مي كند . از اينرو اين استاندارد به صورت گسترده اي مورد قبول آيين نامه هاي عمومي ساختمان قرار گرفته است . تفسير اين آيين نامه ، ACI 318R ، برخي از نظرات كميته ACI 318 را در مورد تاريخچه و مطالعات تحقيقاتي مورد استفاده در تدوين بندهاي آيين نامه بيان مي كند . در اين كار تاكيد بر روي ظوابط جديد يا ضوابطي است كه تغيير يافته اند و ممكن است براي استفاده كنندگان آيين نامه ACI 318 نا آشنا باشد . ضوابط آيين نامه طراحي سازه هاي بتني و تفسير ACI 318/318R-05 ، تغييرات وسيعي نسبت به ACI 318-99 دارد. قسمت دستورالعملهاي آيين نامه، نحوه طراحي و اجراي ساختمانها و سازه هاي غير ساختماني را تبيين مي كند.
موضوعات مطرح شده در اين آيين نامه شامل : نقشه ها و مشخصات ؛ نظارت ؛ مصالح ؛ ضوابط دوام (پايايي)؛ كيفيت بتن ؛ اختلاط، بتن ريزي ؛ قالب بندي ؛ لوله هاي مدفون ؛ درزهاي اجرايي ؛ جزئيات آرماتور گذاري ؛ تحليل و طراحي ؛ مقاومت و بهره برداري ؛ بارهاي خمشي و محوري ؛ برش و پيچش ؛ مهار و وصله آرماتور؛ سيستمهاي دال ؛ ديوارها ؛ پي ها ؛ بتن پيش ساخته ؛ اعضاي خمشي مركب ؛ بتن پيش تنيده ؛ پوسته ها و صفحات پليسه اي ؛ ارزيابي مقاومت سازه هاي موجود ؛ ملاحظات ويژه براي طراحي لرزه اي ؛ بتن سازه اي غيرمسلح ؛ مدل خرپايي در پيوست A ؛ ملاحظات روش طراحي ويژه در پيوست B ؛ ضرايب ويژه كاهش بار و مقاومت در پيوست C و مهار قطعات فولادي در بتن در پيوست D هستند .
استاندارد ASTM كيفيت و آزمايشها مصالح مورد استفاده در اجرا را پوشش مي دهد . جوشكاري آرماتورها نيز توسط ضوابط استاندارد ANSI/AWS بررسي مي شود . قسمت دستورالعملها به صورتي است كه مي تواند به عنوان مرجعي براي آيين نامه هاي عمومي ساختمان مورد استفاده قرار گيرد . ويرايشهاي قبلي اين آيين نامه نيز به همين شيوه مورد استفاده قرار مي گرفتند . اين قسمت مي تواند مستقيما به عنوان يك مرجع قانوني مورد استفاده قرار گيرد ؛ لذا نمي تواند بيانگر جزئيات و پيشنهادهاي مربوط به ايين نامه و اهداف آن باشد . براي اين منظور از تفسير آيين نامه استفاده شده است . قسمت تفسير ، بيانگر نظريات كميته در زمينه ايين نامه بوده و نيز بر تشريح ظوابط بندهاي جديد يا اصلاح شده تاكيد دارد.

تغييرات ويرايش ACI 318-05 به دو دسته تغييرات نمادها و تغييرات فني تقسيم بندي شده است. تغييرات نمادها در آيين نامه ACI 318-05 بصورت زير است : براي سهولت استفاده از آيين نامه ، كميته ACI 318 نمادها را براي تمام فصول آيين نامه يكسان كرده است : 1- براي هر نماد يك تعريف واحد بكار رفته است . 2- نمادهاي مشابه با هم ادغام شده و نمادهاي غير ضروري حذف شده اند. 3- ليست نمادها از زمينه E به فصل 2 منتقل شده است. 4- ليست نمادها از ابتداي فصول حذف شده است. تغييرات فني در آيين نامه ACI 318-05 به صورت زير است : • وارد كردن ضرايب بار ASCE ، و ويرايش ضرايب كاهش مقاومت . اين تغييرات به مهندسين اين امكان را مي دهد تا از ضرايب بار يكساني براي طراحي فولادي و بتني استفاده كنند . • اعمال يك حد بالايي براي آرماتورها بر مبناي كرنش . با اين عمل ، ضعف آيين نامه در مورد محدوديتهايي نظير اعضاي پيش تنيده كه آرماتور كششي اصلي آن دور از وجه كششي قرار گرفته ، برطرف مي شود . بر طيق آيين نامه جديد مقاطع بتني بصورت كشش حاكم و يا فشار حاكم و مقاطع انتقالي در نظر گرفته مي شوند . براي تيرهايي كه فاقد نيروي محوري بوده و يا نيروي محوري كوچكي داشته باشند ، محدوديت بر كرنش فولاد كششي ، جايگزين محدوديت قبلي كه در آن كشش مجاز حداكثر 0.75 حالت كرنش متوازن بوده ، شده است. • تغييراتي در مقادير افزايش مقاومت طراحي (strength overdesign values) ، و معيار پذيرش بتن. • ضوابط ساده تر براي روشهاي محاسبات آرماتورهاي سطحي يراي اعضاي تحت خمش و بار محوري. • حذف محدوديتهاي استفاده از بتن با مقاومت بالا. • اصلاح ضوابط آرماتورهاي برشي و كلاهك هاي برشي در دالها. • تصحيح حدود فاصله آرماتورها براي كنترول ترك و آرماتورهاي سطحي . • حد مقاومت تسليم آرماتورهاي مارپيچ بكار رفته براي محصور كردن ، از 410 Mpa به 690 Mpa افزايش داده شده است.• براي محاسبلت پيچش ، امكان استفاده از روش طراحي ويژه مجاز شمرده شده است . همچنين ضوابط طراحي پيچشي واضح تر شده است . استفاده از روش اراثه شده در ويرايش چهارم كتاب راهنمايي طراحي PCI براي طراحي پيچشي در تيرهاي L پيش ساخته ، مجاز شمرده شده است . • ضوابط وصله هاي پوششي و مهار آرماتورهاي خمشي در ديوارهاي سازه اي بتن مسلح ويژه توضيح داده شده است. • براي آرماتورهاي برشي تعبيه شده در اتصالات دال-ستون در سازه هايي با خطر زلزله خيزي بالا ، ضوابط جديدي وضع شده است . • ظوابط استفاده از پليمرهاي مسلح به الياف (FRP) ، توضيح داده شده است . • موقيعت درزهاي اجرايي براي دالهاي پس تنيده نسبت به دالهاي بتن مسلح متمايز شده است . • محاسبات مقاومت خمشي طراحي اعضاي پيش تنيده ، در مقاطع انتقالي و طول مهاري واضح تر شده است . • ضوابط صريح براي اعضاي خمشي با پيش تنيدگي جزئي . • توضيح ضوابط نا همواري مرزي در اعضاي مركب ، كه در بخش 17.5 آمده است . تغييرات جديد منعكس كننده تغييرات در روند اجرايي بوده كه توسط ماشين هاي قالب گيري سطح انجام مي شود. تغيير در تنش مجاز بتن در مرحله اعمال پيش تنيدگي ، بند 18-4-1 . در اين بند پيشنهاد شده است تا فشار مجاز اعمال پيش تنيدگي به 0.70 f ' ci و كشش مجاز آن در تمامي مقاطع به ?f 'ci 6 محدود شود . همچنين تغييراتي در طراحي آرماتورهاي كششي فوقاني ، در مرحله آزاد كردن نيروهاي پيش تنيدگي پيشنهاد شده است . • تغيير در ضريب ? مربوط به طول مهاري رشته پيش تنيدگي . در حال حاضر ، آيين نامه براي طول مهاري كامل ، ضريب ? برابر 0.65 را در نظر مي گيرد . همچنين آيين نامه پيشنهاد مي كند كه اين ضريب بصورت تدريجي از 0.65 در نقطه انتقال ، تا 0.90 براي مهار كامل افزايش يابد . • تعيين محدوديت براي رشته هاي جدا شده (strand debonding) • بهنگام سازي ضوابط فصل 21 ، " مقررات ويژه طراحي لرزه اي" ، شامل ضوابط جديد استفاده از پيش ساخته ها ، و ظوابط تكميلي آرماتورهاي مارپيچ در قابهاي متوسط ، آرماتور گذاري در لبه هاي دال و گوشه هاي اتصالات ، و مقاومت برشي سيستم دالهاي دو طرفه براي استفاده در قابهاي خمشي متوسط . • ضميمه جديدي در مورد مدل خرپايي ، كه توسط آن امكان تحليل و طراحي منطقي در نواحي غير خطي فراهم مي شود. • ضميمه جديدي در مورد مهار در بتن ، كه ضوابط كلي ظرفيت محاسباتي مهارها را براي وضعيتهاي مختلف مهاري فراهم مي سازد . • به منظور سازگاري با روند اجرايي ، برخي عبارات نظير "welded wire fabric" به عبارت welded wire reinforcement" " تغيير داده شد . • فهرست مراجع استاندارد بهنگام شده است . لرزه خيزي كشور و بروز زلزله هاي متعدد مخرب با عث شده است كه مهندسان با دقت و حساسيت بيشتري به طراحي ساختمانها بپردازند . آخرين ويرايش آيين نامه آبا مربوط به سال 1379 مي باشد كه اين ويرايش نيز تحت تاثير ويرايش 1774 آيين نامه كانادا قرار دارد و از آنجايي كه از آن سال تا كنون پيشرفتهاي بسيار وسيعي در آيين نامه هاي ساختماني بخصوص در طراحي لرزه اي و اتصالات صورت گرفته است ، لزوم بهنگام شدن اين آيين نامه احساس مي شود . با توجه به اين نياز نشر علم عمران ترجمه آيين نامه ACI 318-05را در پاييز 1383 منتشر كرده است.

منبع: www.omraneno.blogfa.com